Procureur de la République, HvJ EU 20 maart 2025, zaak C-763/22

Jegens de in Spanje verblijvende OP is vanuit Zwitserland een uitleveringsverzoek gedaan. Op hetzelfde moment heeft de Franse strafrechter verzocht een Europees aanhoudingsbevel jegens OP uit te vaardigen. In dit soort situaties van samenloop moet volgens het HvJ EU in het licht van art. 47 Hv een doeltreffend beroep in rechte mogelijk zijn voor de betrokkene. Daarbij moet kunnen worden beoordeeld of aan alle eisen voor een EAB is voldaan en of ook verder de fundamentele (procedurele) rechten van de betrokkene worden gerespecteerd als aan een van twee verzoeken voorrang wordt gegeven.

Arce, HvJ EU 20 maart 2025, zaak C-365/23

In 2009 heeft onderneming A een overeenkomst gesloten met de 17-jarige C ter ondersteuning van zijn carrière als basketballer. Als tegenprestatie moest C 15 jaar lang 10% van zijn netto-inkomsten aan A afdragen. In 2020 vorderde A nakoming, ten bedrage van 1,6 miljoen euro. Het HvJ EU overweegt dat het contract het moeilijk maakte om de langetermijnconsequenties ervan te overzien. De nationale rechter moet nagaan of het daarmee oneerlijk was. Gelet op art. 24 Hv en art. 3 IVRK moet hij rekening houden met C’s minderjarigheid en het feit dat de overeenkomst destijds door zijn ouders namens hem is gesloten.

BRD – Groupe Société Générale S.A. t. Roemenië, EHRM 18 maart 2025

In 2008 resp. 2012 zijn er verschillende huiszoekingen uitgevoerd bij een Roemeense bank, BRD, één in het kader van een mededingingsrechtelijk onderzoek en twee in het kader van strafrechtelijke onderzoeken naar handelen van bankmedewerkers. Alle huiszoekingen hebben een inbreuk opgeleverd op het huisrecht en communicatiegeheim. In de mededingingsrechtelijke procedure is art. 8 EVRM niet geschonden, nu de huiszoeking daar met voldoende waarborgen was omkleed en maar een beperkt en gericht aantal documenten in beslag is genomen. Bij het strafrechtelijke onderzoek ontbraken voldoende procedurele waarborgen, met name goede rechterlijke toetsing, en is art. 8 EVRM wel geschonden.

Deldits, HvJ EU 13 maart 2025, zaak C-247/23

VP heeft in 2014 in Hongarije de vluchtelingenstatus gekregen vanwege zijn genderstatus: hij is als vrouw geboren, maar zijn genderidentiteit is mannelijk. Hongarije wil alleen de aanduiding in het asielregister niet veranderen van vrouwelijk naar mannelijk, omdat VP geen geslachtsveranderende operatie heeft ondergaan. Het HvJ EU overweegt dat in dit soort gevallen recht moet worden gedaan aan het rectificatierecht van art. 5 AVG. Een vereiste van bewijs van een geslachtsveranderende operatie komt daarbij in strijd met de wezenlijke kern van art. 3 en 7 Hv en is ook naar EHRM-rechtspraak niet aanvaardbaar. Overlegging van een medisch-psychologisch certificaat moet kunnen volstaan.

Vyacheslavova e.a. t. Oekraïne, EHRM 13 maart 2025, nrs. 39553/16 en 6 andere

In 2013/2014 vonden in Oekraïne de zogenaamde Maidanprotesten plaats, die zich van Kyiv uitbreidden naar steden als Odessa. Daar vond uiteindelijk een grote clash plaats tussen Maidandemonstranten en (pro-Russische) anti-Maidanactivisten, waarbij 48 mensen om het leven kwamen. Het EHRM overweegt dat de clash is geïnstigeerd door pro-Russische propaganda en desinformatie, net als door samenspanning van de politie met de anti-Maidanactivisten. Niettemin hebben de Oekraïense autoriteiten ook zelf onvoldoende gedaan om het geweld te voorkomen en later te beëindigen. Terwijl zij betekenisvol, transparant en onafhankelijk onderzoek hadden moeten uitvoeren, is ook dat niet gebeurd. Daardoor is art. 2 EVRM geschonden.

Costa i Rosselló e.a. t. Spanje, EHRM 11 februari 2025 (ontv.besl.), nr. 29780/20

Het Catalaanse parlement heeft een reeks besluiten aangenomen om ervoor te zorgen dat Catalonië zichzelf onafhankelijk zou kunnen verklaren. Deze besluiten zijn steeds vernietigd door het Spaanse Constitutionele Hof, maar de klagende parlementariërs en presidiumleden lieten zich daaraan niets gelegen liggen. Integendeel: zij hebben voor het EHRM gesteld dat de uitspraken van het Constitutionele Hof inbreuk maakten op hun politieke grondrechten. Het EHRM oordeelt dat het Constitutionele Hof terecht heeft bepaald dat de Catalaanse parlementariërs zichzelf niet boven de grondwet kunnen plaatsen en dat de gemaakte inbreuken gerechtvaardigd zijn. De klachten zijn dan ook kennelijk ongegrond en daarmee niet-ontvankelijk.

F.B. t. België, EHRM 6 maart 2025, nr. 47836/21

F.B. heeft in 2019 in België asiel aangevraagd. Ze zei dat ze 16 jaar was, maar bij het asielgehoor rees de verdenking dat ze ouder was. Hoewel er onduidelijkheid bestaat over de toestemming voor een bottest, is die test wel uitgevoerd; daaruit bleek dat F.B. 22 jaar oud was. Daarop is de bijzondere bijstand voor onbegeleide minderjarige asielzoekers beëindigd. Een bottest is volgens het EHRM invasief en maakt inbreuk op de fysieke integriteit. Zo’n test mag alleen als laatste redmiddel en met geïnformeerde toestemming worden uitgevoerd. Daarvan in dit geval niet gebleken, zodat art. 8 EVRM is geschonden.

Ezeoke t. Verenigd Koninkrijk, EHRM 25 februari 2025, nr. 61280/21

Ezeoke is in 2016 aangehouden op verdenking van een dubbele moord. Het proces tegen hem moest tot vijf keer worden overgedaan, onder meer doordat verschillende jury’s geen meerderheidsoordeel konden bereiken. Het EHRM oordeelt dat de daardoor ontstane vertragingen overwegend niet aan een van beide partijen konden worden toegerekend. Alleen het tijdverloop tussen het derde en vierde proces is onredelijk lang geweest. Niettemin neemt het Hof aan dat art. 6 EVRM niet is geschonden, nu de procedure als geheel wel eerlijk is geweest.