Aykaç t. Turkije, EHRM 9 december 2025, nr. 31226/09

Aykaç is aangehouden wegens betrokkenheid bij de terroristische organisatie PKK. Hij is twee keer verhoord buiten aanwezigheid van een advocaat en heeft in de strafzaak afwezige getuigen niet persoonlijk kunnen bevragen. Turkije heeft een eenzijdige verklaring afgegeven waarin de staat de schending erkende en heropening beloofde. Turkse rechters hebben deze heropening echter afgewezen omdat er geen EHRM-oordeel lag. Vanwege de algemene verplichting van de staat om zijn beloftes onder het EVRM na te komen neemt het Hof de zaak weer op de rol en stelt het schendingen vast van art. 6 lid 1 en lid 3 (c) en (d) EVRM.

Commissie t. Polen (Contrôle ultra vires de la jurisprudence de la Cour – Primauté du droit de l’Union), HvJ EU 18 december 2025, zaak C-448/23

In een niet-nakomingsprocedure van de Europese Commissie tegen Polen vanwege het handelen van het Poolse Constitutionele Hof stelt het HvJ EU de Commissie in het gelijk. De beginselen van onafhankelijkheid en onpartijdigheid van de rechter vormen een essentieel onderdeel van de rechtsstatelijke EU-ordening. Na toetreding is een lidstaat verplicht om deze beginselen te respecteren. De samenstelling van het Poolse Constitutionele Hof voldoet hieraan niet. Vanwege de voorrang en primariteit van het Unierecht mag een nationale rechter niet eenzijdig beslissen om het Unierecht terzijde te stellen, zelfs niet als hij denkt dat ultra vires is gehandeld.

De Simone t. Duitsland, EHRM 2 december 2025 (ontv.besl.), nr. 21853/23

In een civielrechtelijke zaak heeft De Simone bij het Duitse Bundesgerichtshof de uitleg van een EU-verordening over erkenning van buitenlandse vonnissen betwist. Het Bundesgerichtshof heeft zijn beroep niet-ontvankelijk verklaard en heeft niet – zoals De Simone wilde – prejudiciële vragen voorgelegd aan het HvJ EU. Daarvoor heeft het niet expliciet redenen gegeven. Het EHRM oordeelt dat zo’n expliciete motivering ook niet nodig is in een situatie als deze, waarin een procespartij alleen in algemene zin de verenigbaarheid met EU-recht betwist maar geen beredeneerd verzoek doet om prejudiciële vragen te stellen. Er is dan geen strijd met art. 6 lid 1 EVRM.

Diaco en Lenchi t. Italië, EHRM 11 december 2025, nr. 15587/10 en 2 andere

Twee advocaten hebben op basis van een toevoeging cliënten bijgestaan en hebben recht op een vergoeding daarvoor. Het duurt echter langer dan een jaar (in een geval zelfs meer dan vier jaar) voordat de uitbetaling plaatsvindt. Het EHRM overweegt dat het hier gaat om te honoreren vermogensrechtelijke aanspraken die binnen art. 1 EP EVRM vallen. Hoewel enige vertraging te billijken kan zijn, moet betaling behoudens uitzonderlijke omstandigheden binnen een jaar plaatsvinden. Nu goede redenen voor de vertraging hier ontbraken, is het door art. 1 EP EVRM beschermde eigendomsrecht geschonden.

Fliegenschnee e.a. t. Oostenrijk, EHRM 18 november 2025 (ontv.besl.), nr. 40054/23

Drie individuen en een milieuorganisatie hebben de Oostenrijkse federale minister van Digitale en Economische Zaken verzocht om een verbod op te leggen op de verkoop van fossiele brandstoffen. Dit is geweigerd omdat de minister daartoe niet bevoegd was. Het EHRM oordeelt dat de individuele klagers niet voldoende hebben aangetoond dat zij persoonlijk zijn geraakt door de afwijzing van het verzoek. Het slachtofferschap van de milieuorganisatie laat het Hof in het midden, omdat uit art. 8 EVRM hoe dan ook geen concrete aanspraak op een verbod zoals verzocht kan worden afgeleid. De klachten zijn dan ook niet-ontvankelijk.

H.H. t. Finland, EHRM 9 december 2025, nr. 19035/21

H.H. is in 2020 een groot aantal keren, steeds voor kortere perioden, gedwongen opgenomen in een psychiatrische inrichting. Daarbij is haar ook gedwongen medicatie toegediend. Zij heeft hierover geprocedeerd en heeft daarbij gevraagd om een mondelinge zitting. Die is haar geweigerd omdat er geen reden was om af te wijken van de gebruikelijke schriftelijke procedure. Het EHRM overweegt dat die reden er hier wel degelijk was gelet op het bijzondere verloop van de opnames en andere bijzonderheden van de situatie van H.H. Door dit te weigeren heeft Finland gehandeld in strijd met art. 5 lid 4 EVRM.

Hamoudi t. Frontex, HvJ EU (GK) 18 december 2025, zaak C-136/24 P

De Syrische vluchteling Hamoudi is naar zijn zeggen slachtoffer geworden van een door Frontex aangestuurde pushbackactie. Hij heeft geprobeerd Frontex daar via een art. 268 VWEU-procedure voor aansprakelijk te stellen bij het Gerecht, maar het Gerecht oordeelde dat er te weinig bewijs was voor de operatie en Hamoudi’s slachtofferschap. Het HvJ EU oordeelt dat het Gerecht daarbij te strenge bewijseisen heeft gesteld. Het leveren van prima facie bewijs van een pushbackoperatie is voldoende om te maken dat het Gerecht nader onderzoek moet doen naar de feiten en omstandigheden en bijvoorbeeld ook nader documentatiemateriaal moet opvragen.

Intranuovo t. Italië, EHRM 11 december 2025, nr. 46569/19

In 2014 werd het lichaam van korporaal A.D. gevonden bij de legerbarakken waar hij verbleef. Volgens de autoriteiten heeft hij na een mislukte liefdesrelatie zelfmoord gepleegd, maar zijn moeder twijfelt aan die lezing. Het EHRM stelt vast dat er in het onderzoek talrijke tekortkomingen waren die maken dat het niet effectief was. Ook is nooit onomstotelijk vast komen te staan of A.D. inderdaad zelfmoord heeft gepleegd en zo ja, waarom. Vanwege de verantwoordelijkheid van de staat voor het leven van militairen oordeelt het Hof dat Italië zowel zijn preventieve als zijn procedurele positieve verplichtingen onder art. 2 EVRM heeft geschonden.

Nejjar t. Zwitserland, EHRM 11 december 2025, nr. 9087/18

Het Zwitserse OM heeft Nejjar een boete opgelegd. Zij wilde daartegen beroep instellen, maar kwam niet naar de zitting, beweerdelijk door overmacht. In Zwitserland geldt bij een no-show de aanname dat iemand toch geen beroep wil instellen. Het EHRM begrijpt dat daarmee wordt geprobeerd een efficiënte rechtsbedeling te garanderen, maar wijst erop dat (zeker hier) niet altijd sprake is van een vrijwillige afstand van het beroepsrecht. Zeker als het gaat om relatief hoge sancties, kan de wettelijke veronderstelling het recht op toegang tot de rechter in de kern raken. Deze veronderstelling is dan ook in strijd met art. 6 EVRM.

Ortega Ortega t. Spanje, EHRM 4 december 2025, nr. 36325/22

Ortega Ortega heeft bij haar werkgever geklaagd over ongelijke beloning ten opzichte van haar mannelijke collega’s. Om die ongelijke beloning te kunnen aantonen heeft ze salarisinformatie van anderen gedeeld. Haar verzoek om gelijke beloning werd afgewezen en vervolgens werd zij ontslagen vanwege het onrechtmatig delen van de vertrouwelijke persoonsgegevens. In de procedure die zij hierover voerde is de nationale rechter volgens het EHRM niet goed omgegaan met de botsing van het discriminatieverbod en het recht op persoonsgegevensbescherming. Met name heeft de rechter onvoldoende gewicht toegekend aan de achtergrond van discriminatie en victimisatie. Daardoor is art. 8 jo. 14 EVRM geschonden.