Meta Platforms Ireland Limited, HvJ EU 28 april 2022, zaak C-319/20

Een Duitse vereniging die consumentenbelangen behartigt – het Bundesverband – acht bepaalde gebruiksvoorwaarden van Facebook oneerlijk en onredelijk bezwarend voor consumenten. Het HvJ EU oordeelt dat het Bundesverband in het licht van art. 80 AVG een collectieve actie moet kunnen instellen tegen Facebook, ook al heeft het daarvoor geen concrete opdracht gekregen van consumenten en heeft het ook niet kunnen bewijzen dat individuen in een bepaalde situatie reële schade hebben geleden. Deze vorm van procederen is volgens het HvJ namelijk efficiënter en effectiever dan individuele procedures en draagt bovendien bij aan een hoog niveau van gegevensbescherming en consumentenbescherming.

Commissioner of the Garda Síochána e.a., HvJ EU (GK) 5 april 2022, zaak C-140/22

In lijn met zijn eerdere uitspraak in La Quadrature du Net bevestigt het HvJ EU in deze uitspraak dat het EU-Grondrechtenhandvest zich verzet tegen algemene en ongedifferentieerde bewaring van verkeers‐ en locatiegegevens over elektronische communicatie ter bestrijding van ernstige strafbare feiten. Daarnaast verduidelijkt het HvJ EU de eisen die gesteld kunnen worden bij de bestrijding van terrorisme en bedreigingen van de nationale veiligheid. Ook benadrukt het HvJ EU dat de nationale rechter de werking van een ongeldigverklaring van nationale wetgeving die een dergelijke bewaring voorschrijft, niet kan beperken in de tijd.

I.V.Ţ. t. Roemenië, EHRM 1 maart 2022, nr. 35582/15

Na een ongeval waarbij een klasgenootje van de 11-jarige I.V.Ţ om het leven kwam, werd I.V.Ţ geïnterviewd voor een televisieprogramma. Zij had het ongeval niet meteen gezien, maar zei dat ze had gehoord dat de docenten onvoldoende toezicht hadden gehouden. De docenten keken haar daarna met de nek aan. Vanwege de negatieve reacties procedeerde I.V.Ţ  tegen de televisieomroep, die het interview had uitgezonden zonder toestemming van de ouders. Het EHRM oordeelt dat die claim in strijd met art. 8 EVRM is afgewezen; de belangen van I.V.Ţ hadden zwaarder moeten wegen dan die van de televisieomroep.

Ekimdzhiev e.a. t. Bulgarije, EHRM 11 januari 2021, nr. 70078/12

Het EHRM heeft in 2007 geoordeeld dat het Bulgaarse systeem voor geheim toezicht niet in overeenstemming is met art. 8 EVRM. Inmiddels is de wetgeving gewijzigd, maar dezelfde personen en organisaties als in 2007 hebben geklaagd dat de nieuwe wetgeving nog steeds ontoereikend is. In het licht van zijn vaste rechtspraakcriteria onderzoekt het EHRM de nieuwe wetgeving en het stelt vast dat die – zowel op het punt van het systeem van ‘secret surveillance’ als waar het gaat om dataretentie en toegang tot data – nog veel tekortkomingen vertoont. Van een schending van art. 8 EVRM is daardoor nog steeds sprake.

Samoylova t. Rusland, EHRM 14 december 2021, nr. 49108/11

In 2007 is een televisiereportage getoond waarin werd gespeculeerd op de onrechtmatige herkomst van het geld waarmee een openbaar aanklager (vervolgd wegens verduistering) zijn luxueuze datsja zou bekostigen. Daarbij werden ook het huisadres en foto’s van de binnenkant getoond. De echtgenote van de openbaar aanklager procedeerde over smaad en aantastingen van persoonsgegevensbescherming. Het EHRM stelt geen schending van art. 8 EVRM vast ten aanzien van de beweerde reputatieschade, maar wel van het privacyrecht in relatie tot het tonen van persoonlijke gegevens zoals het huisadres en haar belastingnummer.

Latvijas Republikas Saeima (Points de pénalité), HvJ EU 22 juni 2021, zaak C-439/19

In Letland kunnen strafpunten worden toegekend bij het begaan van verkeersovertredingen. Die worden aangetekend in een nationaal register, waartoe ook derden en marktdeelnemers toegang kunnen hebben. Het HvJ oordeelt dat het hierbij gaat om een verwerking van persoonsgegevens die onder de AVG valt; meer specifiek gaat het om gevoelige persoonsgegevens in de zin van artikel 10 AVG. Het HvJ acht de noodzaak van deze verwerking voor het verbeteren van de verkeersveiligheid niet voldoende aangetoond.

Facebook Ireland e.a., HvJ EU 15 juni 2021, zaak C-645/19

In België heeft de voorzitter van de Privacycommissie, later opgevolgd door de Gegevensbeschermingsautoriteit, een vordering ingesteld jegens Facebook Ireland en Facebook Belgium, waarbij vragen zijn opgekomen over procesbevoegdheden. In zijn uitspraak oordeelt het HvJ in de kern dat een nationale toezichthoudende autoriteit onder bepaalde voorwaarden haar bevoegdheid kan uitoefenen om elke vermeende inbreuk op de AVG ter kennis te brengen van de gerechtelijke autoriteiten van een lidstaat, ook al is zij niet de leidende autoriteit voor die verwerking.

M.I.C.M., HvJ EU 17 juni 2021, zaak C-597/19

De AVG staat er in beginsel niet aan in de weg dat IP-adressen van gebruikers van een peer-to-peernetwerk die mediabestanden delen systematisch worden geregistreerd en dat mededeling wordt gedaan van namen en postadressen van gebruikers aan de houder van de intellectuele-eigendomsrechten of aan een derde, met het oog op het instellen van een schadevordering vanwege de schade die deze gebruikers hebben veroorzaakt. Wel geldt hierbij als voorwaarde dat dergelijke initiatieven en verzoeken om informatie gerechtvaardigd en evenredig zijn, geen misbruik uitmaken en hun rechtsgrondslag vinden in een nationale wettelijke maatregel die beperkt is in reikwijdte.

Big Brother Watch e.a. t. Verenigd Koninkrijk, EHRM (GK) 25 mei 2021, nrs. 58170/13, 62322/14 en 24960/15

In een zaak over bulkinterceptie oordeelt het EHRM dat er belangrijke verschillen zijn tussen gerichte surveillance en het grootschalig onderscheppen en analyseren van gegevens. Gelet op die verschillen identificeert het specifiek voor bulkinterceptie een aantal noodzakelijke waarborgen, waaronder voorafgaande autorisatie door een onafhankelijk orgaan, ‘end-to-end’-waarborgen die in iedere fase van het interceptieproces een proportionaliteitsbeoordeling mogelijk maken en een goede mate van toezicht en ex post facto rechtsbescherming. Daarnaast formuleert het EHRM verschillende bijzondere waarborgen voor doorgifte van gegevens naar het buitenland en voor het onderscheppen van vertrouwelijke (journalistieke) gegevens.

Centrum för Rättvisa t. Zweden, EHRM (GK) 25 mei 2021, nr. 35252/08

In een zaak over bulkinterceptie oordeelt het EHRM dat er belangrijke verschillen zijn tussen gerichte surveillance en het grootschalig onderscheppen en analyseren van gegevens. Gelet op die verschillen identificeert het specifiek voor bulkinterceptie een aantal noodzakelijke waarborgen, waaronder voorafgaande autorisatie door een onafhankelijk orgaan, ‘end-to-end’-waarborgen die in iedere fase van het interceptieproces een proportionaliteitsbeoordeling mogelijk maken en een goede mate van toezicht en ex post facto rechtsbescherming. Hoewel het Zweedse bulkinterceptiesysteem in aanzienlijke waarborgen voorziet, zijn er toch tekortkomingen op het punt van privacy- en rechtsbescherming, zodat het Hof art. 8 EVRM geschonden acht.